پاسداشت محرم ، كربلا و عاشورا !
در پست قبلی به مناسبت سالروز( بیستم دی ) شهادت " امیر کبیر – آغاز گر اصلاحات " در ایران معاصر، به برخی از آفت های یک نظام دینی که در جامعه استبدادزده ما دامنگیر زندگی فردی و اجتماعی، فرهنگ عمومی، فرهنگ سیاسی و حکومتی و فرهنگ تاریخی ما شده است اشاره داشتم : گفتم که فاصله راه ما در آزادگی و عدالتخواهی و دفاع از استقلال و پیشرفت کشور تا راه " امیر" به اندازه فاصله " باغ فین تا باغ مظفر" و یا فاصله " کعبه تا ترکستان" است ! اکنون در شامگاه اول محرم و ایام شهادت " رهبر آزاده ای" قرار داریم که حتی "طواف کعبه" را هم با هدف " اصلاح جامعه" (" من بخاطر جاه و مقام و ظلم و فساد قيام نكرده ام ، من تنها براي اصلاح امت جدم قيام كرده ام .مي خواهم به نيكي ها دعوت كنم و اززشتي ها باز دارم". ازوصيت نامه امام به برادرش محمد حنفيه هنگام حركت از مدينه) نیمه تمام گذاشته و به سوی
" شهادتگاه" مقدرش رهسپار میشود:
بر زمين كربلا باريد و رفت *** لاله در ويرانه ها كاريد و رفت
تا قيامت قطع استبداد كرد *** موج خون او چمن ايجاد كرد( اقبال لاهوري )
*****
در پست قبلی بعضی از دوستان نکته سنج پیشنهاد داده بودند که پس از" نقد آفت ها و رذائل" مبتلا به ، خوبست به " فضائل اخلاقی" در یک جامعه دینی هم اشاره ای بشود. در پاسخ ، بنظرم رسید که به شکرانه پیروی از پیامبر(ص) و انسان کاملی که رسالتش به کمال رساندن مکارم اخلاقی در جامعه بشری است و با الگو قراردادن زندگی او، مواردی را یادآوری کنم. حال به مناسبت ایام محرم واینکه آرمان های انسانی و اجتماعی نهضت حسینی(ع) در امتداد رسالت پیامبر(ص) و بلکه تضمین کننده بقای آن است ("حسین منی و انا من حسین"- حسين از من است و من از حسينم - پيامبر"ص") ، به مدرسه حسینی(ص) (( تالیف مصطفی دلشاد تهرانی- انتشارات دریا – چاپ دوم – بهار1381) می رویم و اصول تربیتی آن را با هم مرور میکنیم :
اصل حریت و آزادگی
اصل پارسائی و وارستگی
اصل عدالتخواهی و ظلم ستیزی
اصل خداترسی و ترس ناپذ یری
اصل حفظ حدود الهی و مرزبا نی
اصل بینائی و بیداردلی
اصل حمیت و سازش ناپذ یری
اصل شجاعت و دلیری
اصل استقامت و پایداری
اصل پرواپیشگی و خودنگهداری
اصل پایبندی به استخدام وسائل درست در راه اهداف متعالی
اصل دیگر خواهی و مشارکت درونی
اصل برانگیختن به نیکی و بازداشتن از بدی
اصل والا همتی
اصل جهاد و سخت کوشی
اصل از خود گذشتگی و وفاداری
اصل غیرت دینی
اصل حق محوری و حق طلبی
اصل نفی خود کامگی و خود کامگی پذ یری
اصل تواضع و فروتنی
اصل تنسک و عبادت پیشگی
اصل پایبندی به عهد و پیمان، و وفاداری و امانتداری
اصل کرامتمندی و عزتمندی
*****
آفت ها در يك جامعه و نظام ديني نه فقط " اخلاقيات" بلكه اصل دين و شعائر ديني را نيز هدف قرار ميدهد! به تعبير شهيد مطهري " تحريف و قلب و بدعت ، آفت بزرگ دين است" ! آفتي كه در پيدايش و تداوم آن هم علماي ديني وهم توده مردم مسئولند! "علما" با سكوت خود و "توده" با عدم رشد اجتماعي ! واقغه تاريخي عاشورا هم از نظر شكلي و هم روح و معنا مورد تحريف واقع شده ! تمامي عظمت ها و زيبائي هايش فراموش شده ، حماسه ها و افتخاراتش محو شده و به جاي آنها زبوني و ضعف وجهالت و ناداني آمده است و ...
"تمام فاجعه كربلا براي اين بود كه امام راي و عقيده خود را نفروخت"! ( زير بار بيعت تحميلي نرفت ) ...(حماسه حسيني- جلد1-3) .
*****
در اين زمان علاوه بر نقش علماي ديني و توده مردم كه از زبان شهيد مطهري ارائه گرديد، نظام ديني نيز ميتواند با دولتي كردن مراسم عزاداري ، با سكوت در برابر تحريفات ويا حتي دامن زدن به آنها و يا سوءاستفاده هاي سياسي از مراسم و هيات ها و عواطف و احساسات مذهبي مردم نقش منفي ايفا كند! در عين حال از نخبگان دانشگاهي و روشنفكران ديني هم انتظار ميرود كه در حفظ و تبيين و معرفي درست اين سرما يه هاي عظيم و الهام بخش معنوي جامعه بيش از گذشته احساس مسئوليت كنند.
براي درك بيشتر مظلوميت حسين (ع) ! عزا داري محرم را چه از نظر شكل و شيوه و يا محتوا و پيام ، چه در شبكه هاي صدا و سيما ويا تكيه ها و مساجد و حسينيه ها درنظربياوريد! آيا بياد آورنده آزادگي وعدالت خواهي، فلسفه قيام ضد ظلم و آرمانهاي انساني و الهي حسيني است؟ ! ! و آيا موجب تجديد حيات ديني است و يا تخدير؟! غفلت تا كي ؟!!
....
خفته بودستيد تا اكنون شما *** كه كنون جامه دريديت از عزا ؟!
پس عزا ازخود كنيد اي خفتگان *** زآن كه بد مرگيست اين خواب گران !! ( مولوي )
امروز نیز جوانان و جامعه ما نیازمند فهم درست نهضت حسینی و بهره مندی از سرمشق های آن است :
" سرمشق های عشق ، شور وشعوری " که به گفته مولوی " پرنده تر ز مرغان هوائی " بوده اند!
*****
کجایید ای شهیدان خدایی
کجایید ای شهیدان خدایی *** بلاجویان دشت کربلایی
کجایید ای سبک روحان عاشق *** پرندهتر ز مرغان هوایی
کجایید ای شهان آسمانی *** بدانسته فلک را درگشایی
کجایید ای ز جان و جا رهیده *** کسی مر عقل را گوید کجایی
کجایید ای در زندان شکسته *** بداده وام داران را رهایی
کجایید ای در مخزن گشاده *** کجایید ای نوای بینوایی
در آن بحرید کاین عالم کف او است *** زمانی بیش دارید آشنایی
کف دریاست صورتهای عالم *** ز کف بگذر اگر اهل صفایی
دلم کف کرد کاین نقش سخن شد *** بهل نقش و به دل رو گر ز مایی
برآ ای شمس تبریزی ز مشرق *** که اصل اصل اصل هر ضیایی ( ديوان شمس )
" ارادتمند و دوستدار همیشگی شما"