***روز دانشجو گرامي باد و اعياد خجسته قربان و غدير مبارك !***
اخيرا" يكي از دوستان " نامه فتحعليشاه به سفير ممالك محروسه " ! را نشانم داد كه در ادامه اين پست از خواندنش به شدت محظوظ خواهيد شد! درواقع نامه اي است كه انسان را سخت به تامل و تاثر مي كشاند. در يك مقطع تعيين كننده تاريخي در سده نوزدهم ميلادي و عصر انقلاب صنعتي ، حكمراني مستبد ، خرافي و خوش گذران زمام امور اين كشور را به دست مي گيرد. او هم عصر" كافري" به نام ناپلئون در فرانسه و جرج واشنگتن اولين رئيس جمهوري "ينگي دنيا" بود! حسن تدبيرش در حرمسراي يگانه و سياست هاي داهيانه اش را خوانده و شنيده ايد! من نيزهمين قدر ميدانم كه اولين وزيرعلوم ايران در دوره ناصرالدين شاه كه اعتضادالسلطنه نام داشت ، پسر پنجاه و چهارم فتحعليشاه از پنجاه و دومين زن او بود!! در هر صورت در اين نامه به شخصيت جهان شمول و منويات ملوكانه اش براي "هدايت فرنگستان گمراه به شاه راه اسلام" بيشتر پي خواهيد برد! در دوره حكومت فاسد و بي كفايت او بود كه در زدوبند هاي سياسي روس و انگليس و فرانسه ، قراردادهاي خفت بار گلستان و تركمانچاي به ايران مظلوم تحميل شد و بخش هاي بزرگي از آسياي ميانه ، گرجستان و قفقاز از ايران جدا گرديد. در عين حال بنظر مي رسد كه حس ششم او خبر مي داده كه پس از روس و انگليس و فرانسه ، در آينده چالش اصلي كشورش با غول بي شاخ و دمي در ينگه دنيا به نام آمريكا خواهد بود كه در رويدادها و فجايعي چون كودتاي ٢٨مرداد، كشتار١٦آذر دانشجويان دانشگاه تهران ، جمعه سياه ، كشتار ١٣آبان دانش آموزان و ١٥خرداد و...جنگ تحميلي و...؟! نقش خواهد داشت! به همين دليل است كه به "سفير ممالك محروسه" اش دستور مي دهد: " از روي قطع و يقين غوررسي در حالت ينگي دنيا كن ، در اين باب سرموئي فرونگذار! "
*****
در تاريخ ايران زمين ، به عنوان اولين امپراطوري دوران باستان در هزاره اول قبل از ميلاد ، و كشوري كه بيش از يكهزار سال ابرقدرت زمانه خود و سپس پرچمدار دانش و فرهنگ در سده هاي نخستين ظهور اسلام و طليعه هزاره دوم ميلادي بود،شاهد افول و انحطاط تدريجي در سلسله هاي حكومتي ،انسجام واقتدار ملي و سياست خارجي بوده ايم. در اين زمان و در طليعه هزاره سوم ميلادي نيز هنوز نشانه هاي اين افت معرفتي ، مديريتي و اخلاقي در نظام اداري ، مناسبات اجتماعي ، اقتصاد ، فرهنگ ، سياست و روابط خارجي را شاهد هستيم. هرچند بعضي از روي توهم معجزه هزاره سوم و هاله نور، اتلاف منابع معنوي و مادي كشور را نمي توانند ببينند!؟
*****
با اين مقدمه ، شما سياست هاي داخلي و ديپلماسي حكمرانان كنوني در ارتباط با مسائلي چون آزادي و حقوق ملت ،اصلاحات ساختاري در حكومت ، تقويت فرهنگ و مديريت علمي ، توسعه و پيشرفت همه جانبه ايران ، تامين امنيت و منافع ملي ، جايگاه جهاني ايران ، تامين حقوق و منافع حياتي كشور از جمله در درياي خزر و خليج فارس ، سياست خارجي واقع گرا و راهگشا مانند مساله رابطه با غرب وآمريكا و ...را چگونه ارزيابي مي كنيد؟ و اما نامه اي كه وعده اش را دادم در زير بخوانيد:
" نامه ي فتحعلي شاه به سفير ممالك محروسه در اسلامبول "
(اصل نامه در موزه ي سلطنتي است)
سفارت مآبا
اول- بر ذمت تو لازم است كه به درستي تحقيق كني كه وسعت ملك فرنگستان چقدر است و آيا كسي به نام پادشاه فرنگ وجود دارد يا نه ، در صورت وجود داشتن پايتختش كجاست؟
دوم- فرنگستان عبارت از چند ايل است؟ آيا شهر نشينند يا چادرنشين و آيا خوانين و سركردگان ايشان كيانند؟
سوم- در باب فرانسه غوررسي خوبي بكن و ببين فرانسه هم يكي از ايلات فرنگ است و يا گروهي ديگر است و ملكي ديگر دارد؟ بناپارت نام كافري كه خود را پادشاه فرانسه مي داند كيست و چه كاره است؟!
چهارم- در باب انگلستان تحقيق جداگانه و عليحده كن و ببين ايشان كه در سايه ي ماهوت و پهلوي قلم تراش اين همه شهرت پيدا كرده اند از چه قماش به شمار مي روند و از چه قبيل قومند و آيا اين كه مي گويند در جزيره اي ساكنند، ييلاق و قشلاق ندارند و قوت غالبشان ماهي است راست است يا نه! اگر راست باشد چطور مي شود در يك جزيره بنشينند و هندوستان را فتح كنند؟! پس از آن در حل اين مساله ي ديگر كه در ايران اين همه به ذهن ما افتاده صرف مساعي و اقدام بنما و نيك بفهم كه در ميان انگلستان و لندن چه نسبت است ! آيا لندن جزوي از انگلستان است يا انگلستان جزوي از لندن است؟!
پنجم- به علم اليقين تحقيق كن كه كمپاني هند شرقي كه اين همه مورد بحث و گفت و گو است با انگلستان چه رابطه اي دارد! آيا بنا به شهر اقوال عبارت است از يك پيرزن و بابا علي قول بعضهم مركب از چند پيرزن ! و آيا راست است كه مانند مرغوغيت باشد! يعني خداوند تاتاران زنده و جاويد است و او را مرگ نيست و يا اين كه فناناپذير است ! به يقين درياب اين دولت لايفهم اننگليزان با دقت تمام وارسي كن و بفهم كه چگونه حكم راني است و صورت حكم راني او چگونه است؟!
ششم- از روي قطع و يقين غوررسي در حالت ينگي دنيا كن. در اين باب سر مويي فرو نگذار!
هفتم- و بلكه آخر تاريخ فرنگستان را بنويس و در مقام تفحص و تجسس بر اين كه اسلم شقوق و احسن طرق براي هدايت فرنگستان گمراه به شاه راه اسلام و بازداشتن ايشان از اكل ميته و لحم خنزير كدام است؟!
*****
" ارادتمند و دوستدار هميشگي شما "